Жиззах вилоятининг чекка қишлоғидан чиққан Жасур исмли йигит ўқишга кириш учун Тошкентга йўл олди. Ота-онаси деҳқон эди, уйда қийинчилик бор эди. Жасур мактабни аъло баҳоларга тугатган, инглиз тилини ўзича ўрганиб, математикадан ҳам яхши биларди. Лекин қишлоқ мактаби имкониятлари чеклангани учун у Тошкентга келиб, тайёргарлик курсларига қатнашмоқчи бўлди.
Тошкентга келганида унинг пули жуда оз эди. Автобусдан тушиб, арзон хона излади. Ниҳоят, Чилонзордаги квартиралардан бир хона топди — ойига 500 минг сўм. Хона совуқ, эски ва тор эди. Қишлоқдан олиб келган 2 миллион сўмнинг ярми йўлга ва биринчи ойга кетди. Кундузлари курсларга қатнарди, кечалари эса иш изларди. Биринчи ҳафтада овқатга ҳам пул топа олмасди — фақат нон ва чой билан кун ўтказарди. Лекин Жасур таслим бўлмади. «Қишлоқдаги меҳнат мени чиниқтирган, бу ерда ҳам уддалайман», дерди у ўзига ўзи.
У учта фан бўйича тайёрланиши керак эди: математика, она тили ва инглиз тили. Шунинг учун кечалари тиним билмай ишларди, у ҳамма ишни қиларди, юк туширарди, доставка қиларди, магазинда маҳсулот таҳларди, муҳими иш бўлса, пул бўлса бўлди эди.
Секин-секин инглиз тилини билгани учун логистика марказига ишга кирдию, молиявий қийинчилик сал ортга чекингандек бўлди. Бошида ойлиги 300 доллар эди. У шунга ҳам хурсанд эди. Эндиги навбатдаги муаммо бўлса, уйқусизлик эди. У жуда кам ухларди, чунки ишдан тонгги соат 04:30 да чиқарди, дарс соат 9:00 да. Ва обед вақтида 2 соат вақти бўларди ухлашга.
Математика курси «Миллий университет» ёнидаги катта ўқув марказида бўлди. Биринчи дарсда профессор доскага мураккаб интеграл масаласини ёзиб, «7 дақиқа вақт бераман. Ким ечиб, изоҳлаб бера олади?» деди. Синф жим қолди. Жасур қўлини кўтарди, тахтага чиқиб, масалани тез ва аниқ ечиб, ҳар бир қадамни тушунарли қилиб изоҳлаб берди. Профессор ҳайратда қолди:
— Қаердансан, ўғлим? Буни қишлоқ мактабида ўргатмайдилар-ку!
— Жиззах вилояти, чекка қишлоқданман, — деди Жасур. — Лекин отам билан далада ишлаб, донни ҳисоблашга ўрганганман.
Синфдан қарсаклар янгради. Бир қиз «Вау, қишлоқдан шундай математик!» деб шивирлади.
Дарс тугагач, Жасур Лола исмли қизнинг ёнига борди. Лола — 19 ёш, узун қора сочли, ингичка белли, кўзлари ўтли қиз эди.
— Салом, мен Жасур. Сен бугун жуда диққат билан эшитдинг. Математикадан бирга ўқишни хоҳлайсанми? Менга баъзида қийин бўляпти, — деб биринчи бўлиб гап бошлади.
Лола кулди:
— Салом! Мен Лоламан. Сен ўзинг тахтада жуда яхши чиқдинг-ку! Қишлоқданмисан?
— Ҳа. У ерда электрик йўқ пайтларида ҳаммасини қўлда ҳисоблаймиз. Сен Тошкентликми?
— Ҳа. Лекин интегралларда мен ҳам адашаман. Яхши, бирга ўқиймиз. Лекин сен қандай қилиб шунча тез ўқийсан? Мен бир масалани 20 дақиқа ўйлайман.
— Оддийгина: қишлоқдаги сигирларни ҳисоблашдан бошлаганман, — деб кулди Жасур.
Улар дарсдан кейин марказ кафесида чой ичиб гаплашдилар. Иккинчи дарсдан кейин хиёбонда юришди. Учинчи дарсдан сўнг паркка боришди.
Паркнинг сокин жойида Жасур Лоланинг қўлини секин ушлаб, тўхтади:
— Лола, сен жуда чиройли экансан… Мен сенга қараб тура олмаяпман, — деди ва қизни ўзига тортиб, секин ўпди.
Лола аввал ҳайрон бўлди, лекин қаршилик қилмади. Улар паркнинг қоронғи бурчагида бир-бирини қучоқлаб, ўпишиб туришди. Яқиндаги чол «Эй, ёшлар, уйингизга боринглар!» деб ҳазил қилди. Жасур ва Лола кулгидан йиғлаб юборишди.
Бир ҳафта ўтгач, Лола ўзи таклиф қилди: «Менинг уйимга кел. Ота-онам кечгача ишда».
Лола ҳайрон бўлиб, лекин қаршилик қилмади. Ўпич тобора чуқурлашди. Жасур Лолани кўтариб, уни стол устига ўтқазди. У қизнинг кўйлагини секин кўтариб, қоринига ўпичлар ёғдирди, кейин кўкракларига ўтди. Лола нафаси тезлашиб, «Жасур… бу жуда тез…» деб шивирлади. Жасур жавоб бермай, унинг жинсини ечиб, оёқларини очиб, қўли билан унинг ҳўл жойини оҳиста силай бошлади. Лола инграб, қўллари билан Жасурнинг сочларини тортарди. Жасур тилини чуқур киргизиб, сўрарди. Кейин у ўрнидан туриб, шимни ечиб, қаттиқ аъзосини Лоланинг оғзига секин етказди. Лола уни оғзига олди. Жасур қизнинг бошини секин бошқариб, бир неча дақиқа шундай турди. Сўнг уни столдан тушириб, орқасидан қучиб, секин ичига кирди. Улар стол устида туриб жинсий алоқа қилишди – Жасур қаттиқ ва ритмик зарбалар берарди, Лола эса «Оҳ… Жасур… яна…» деб инграрди. Уларнинг биринчи мартаси шу столда, математика дафтарлари атрофида ўтди.Ишқий ўйинлардан кейин:
Улар ҳолдан тойиб, столга суяниб туришарди. Жасур Лолани қучоқлаб, унинг сочларини силарди. Лола Жасурнинг кўкрагига бош қўйди.
— Жасур… сен мени ҳайратда қолдирдинг, — деди у паст овозда. — Мен шундай бўлишини ўйламагандим.
— Мен ҳам. Сен жуда ширин экансан. Энди математика дарсидан кейин фақат сен ҳақингда ўйлайман, — деди Жасур кулги аралаш.
Улар диванга ўтириб, чой ичиб, узоқ гаплашдилар. Лола Жасурнинг қишлоқ ҳаётини сўради, Жасур эса унинг орзуларини тинглади. Шундан кейин уларнинг муносабати илиқ ва очиқ бўлди.
Она тили курсининг биринчи дарсида ўқитувчи «Навоийнинг “Хамса”сидан бир парчани ёддан ўқинг» деди. Жасур қўлини кўтарди ва “Фарҳод ва Ширин”дан узун парчани жуда чиройли ўқиб берди. Ўқитувчи мақтади: «Баракалла! Қаердан келдинг?»
Дарс тугагач, Жасур Гулнозанинг олдига борди. Гулноза — тўлақон, қора сочли, табассуми ширин қиз.
— Салом, мен Жасур. Сен ҳам Навоийни яхши ўқидинг. Бирга иншо ва шеър таҳлили қиламизми? — деб биринчи бўлиб таклиф қилди.
Гулноза кулди:
— Салом. Мен Гулнозаман. Сен жуда яхши ўқидинг! Қишлоқданмисан?
— Ҳа. Қишлоқда кечалари китоб ўқийман. Сен билан бирга машқ қилсак яхши бўлади.
Улар кафеда гаплашдилар. Гулноза Жасурнинг «сигирларга шеър ўқиганим» ҳақидаги ҳазилидан қаттиқ кулиб юборди. Иккинчи дарсдан кейин боғчада юришди.
Боғчадаги скамейкада Жасур Гулнозанинг қўлини ушлаб, секин ўпди:
— Гулноза, сен менга жуда ёқдинг…
Улар узоқ ўпишиб ўтиришди. Яқиндаги ит уларни қўрқитиб юборди. Гулноза Жасурга янада қаттиқроқ ёпишди ва икковлари кулгидан йиғлаб юборишди.
Бир ҳафта ўтгач, Гулноза ўзи таклиф қилди: «Менинг уйимга кел».
Уйда Жасур Гулнозани каравотга ўтқазиб, секин кийимларини еча бошлади.
У қизнинг бутун танасини ўпиб, тили билан кўкракларини ўйнади. Кейин унинг оёқларини очиб, узоқ вақт қўли билан завқ бағишлади. Жасур унинг устига чиқиб, секин ва чуқур кирди, кейин Гулнозани ўзининг устига ўтқазиб, қаттиқ ҳаракат қилди. Гулноза «Ҳа… шундай…» деб бақирарди.
Улар каравотда ҳолдан тойиб ётишарди. Жасур Гулнозани қучоқлаб, пешонасидан ўпди. Гулноза Жасурнинг кўкрагига бош қўйди.
— Жасур… сен мени бутунлай ўзгартириб юбординг, — деди у.
— Мен ҳам. Сен жуда илиқ экансан. Энди она тили дарси фақат баҳона, — деди Жасур.
Улар ошхонада чой ичиб, шеърлар ҳақида гаплашдилар. Шундан кейин уларнинг муносабати илиқ ва ишончли бўлди.
Инглиз тили курсида биринчи дарсда ўқитувчи «Introduce yourself» деди. Жасур қўлини кўтарди ва қишлоқ ҳаёти, подвалда яшаётгани ҳақида равон инглизча гапириб берди. Ўқитувчи ҳайратда қолди.
Дарс тугагач, Жасур Ферузанинг олдига борди. Феруза — озғин, узун оёқли, сочлари тўқ сарғиш қиз.
— Hi, I’m Jasur. Shall we practice speaking together? — деб биринчи бўлиб таклиф қилди.