Noqulaylik
2-bob
Sinfdagi sukunat tarang tortilgan tordek gʻuvillardi. Yigirma juft koʻz Dilnozaga, uning qoʻlidagi smartfonga va hatto oʻzining istehzoli tabassumini yashirishga urinmayotgan bolaga qadalgan edi. Dilnozaning barmoqlari silliq, sovuq plastikni shunchalik qattiq siqardiki, tirnoqlari oqarib ketgandi. Ekran hali ham yonib turar, uning ziddiyatli yuzini birovning haqoratli va sirli dunyosi shulasi bilan yoritardi. U bu yerda abadiy turolmasdi.
U nafas oldi, oʻpkasidagi havo hoʻl jundek ogʻir tuyuldi. Nihoyat gapirganida, ovozi kutilmaganda bosiq, deyarli his-tuygʻusiz chiqdi, goʻyo u boshqa kimsaga tegishlidek edi.
— Dars tugadi, — dedi u Sanjarga emas, doska tepasidagi soatga qaraganicha. — Narsalaringizni yigʻishtiring.
Sinfda sekin, ishonchsiz harakat boshlandi. Oʻquvchilar koʻz uzmay sodir boʻlgan voqeni kuzatgancha, daftar va ruchkalarini sumkalariga joylay boshladilar. Stullarning gʻijirlashi, qogʻozlarning shishirlashi — bu ogʻir sukunatda bu tovushlar juda baland eshitilardi. Bir necha soniyadan soʻng chalingan qoʻngʻiroq hammangizni bu asoratdan qutqaruvchi xaloskor tovushdek yangradi.
Oxirgi oʻquvchilar eshikdan chiqib ketmagunicha Dilnoza joyidan qimirlamadi. U hali ham telefonni ushlab turardi. Endi xonada faqat ikkovlari qolgandi. Sanjar sekin qaddini rostladi, uning yuzidagi istehzo yanada kengaydi. U bu lahzadan, bu kichik gʻalabasidan rohatlanayotgandi.
— Sanjar, — dedi u va ovozi poʻlatdek keskin tus aldi. — Darsdan soʻng oʻqituvchilar xonasiga bor.
U soʻramadi, taklif qilmadi. U buyurdi. Soʻng javobni kutmasdan, ortiga burildi va smartfonni uning aybining ashyoviy dalilidek ushlagancha sinfdan chiqdi. Uning poshnalari siyqalangan linoleum ustida bir maromda, ishonchli taraqlardi, ammo har bir qadam unga katta ruhiy bosim evaziga tushardi.
Oʻqituvchilar xonasi boʻsh edi. Bu yerdagi havo dim, chang bosgan qogʻozlar, kechagi kofe va arzon havo taratuvchi hidiga toʻla edi. Dilnoza deraza yonidagi stolga yaqinlashib, telefonni ekranini pastga qaratib qoʻydi. U siyqalangan charmdan ishlangan ogʻir kresloga oʻtirib, eshikka tikildi. Unga xayollarini bir joyga jamlash, yuziga kerakli ifodani berish, dovdirashni sovuqqon gʻazabga aylantirish kerak edi.
Besh daqiqacha, balki oʻn daqiqa oʻtdi. Nihoyat eshik ochildi. Ostonada Sanjar turardi. U qoʻrqqanga oʻxshamasdi. U qoʻllarini koʻksiga chalishtirib, eʼtiborsizlarcha eshik kesakisiga suyanib turar, nigohi istehzoli edi.
— Meni chaqirdingizmi, ustoz? — uning ohangidan piching yogʻilardi.
Dilnoza sekin oʻrnidan turdi. U stolni aylanib oʻtib, uning roʻparasida toʻxtadi.
— Sinfdagi holat nimasi edi? — uning ovozi past, ammo tahdidli yangradi. — Buni kulgili deb oʻylaysanmi?
U yelka qisdi.
— Shunchaki musiqa eshitayotgandim.
— Musiqa? — u stoldan telefonni oldi, ekran hali ham qulflangan edi, lekin u yerda nima borligini bilardi. — Mening darsimda-ya? Men qanday choralar koʻrishim mumkinligini bilasanmi? Seni darslardan chetlashtirishim mumkin. Ota-onangni chaqirishim mumkin.
Sanjarning yuzi bir lahzaga qotib qoldi. Ota-onasi haqidagi eslatma unga taʼsir qildi. Yuzidagi istehzo yoʻqolib, oʻrnini oʻjarlik soyasi egalladi.
— Men xohlamagandim…
— Menga yolgʻon gapirma, — u bir qadam oldinga tashlab, uning gapini boʻldi. — U yerda nima borligini koʻrdim. Senga shuni aytib qoʻyay. Yana bir marta shunday holat takrorlansa, — u deyarli shivirlab gapirdi va bu baqirishdan ham qoʻrqinchliroq edi. — Yana bir marta boʻlsa, shaxsan oʻzim ota-onangni maktabga chaqirtiraman. Hammamiz birgalikda direktorning yoniga boramiz. Kelasi safar telefoningda koʻradigan narsam unga yoqarmikin?
U shunchalik yaqin turardiki, uning kurtkasidan kelayotgan hidni — koʻcha changi va nimadir arzon-shirin hid aralashmasini sezib turardi. Bolaning nafasi tutilib qoldi. U yarim qadam ortga chekindi va shu lahzada Dilnoza gʻalaba qozonganini angladi. Hech boʻlmaganda bu raundda.
Ruhiy bosimdan tomogʻi qaqrab ketdi. U oʻziga bir stakan suv quyish uchun stol tomonga burildi. Stol ustida deyarli toʻla plastik idish turardi. Urushishdan soʻng hali ham tarang turgan barmoqlari shaffof plastikni siqdi. U qopqoqni buralab ochmoqchi boʻldi, lekin u ochilmadi. U ikki qoʻli bilan idishni burab, koʻproq kuch ishlatdi.
Plastik keskin, yoqimsiz qarsillash bilan yon berdi. Qopqoq uchib ketdi va uning boʻshashgan qoʻllaridan chiqib ketgan idish yon tomonga ogʻdi. Muzdek suv katta oqim bilan toʻgʻridan-toʻgʻri uning oq bluzkasiga sachradi.
U zarba va sovuqdan choʻchib tushdi. Suv bir zumda yupqa matoga singib, koʻkragi va qornini hoʻlladi. U pastga qaradi va tomirlarida qoni muzlab qoldi. Oq bluzka butunlay shaffof boʻlib, tanasi rangidagi toʻrsimon byustgalterini va emchaklarini ochib qoʻygandi. Uning toʻla koʻkragi hoʻl, badanga yopishgan mato ostida aniq koʻrinib turardi.
Dastlab u qimirlay olmadi. Miyasi axborotni qabul qilishdan bosh tortardi. Keyin instinkt ustun keldi. U oʻzini toʻsishga urinib, qoʻllarini koʻksiga chalishtirdi, yuzi qizarib ketdi. U Sanjarning yuzida istehzo va gʻalabani koʻrishni kutib, koʻzlarini unga qaratdi.
Ammo uning yuzi butunlay boshqacha edi. Yuzidagi istehzo izsiz yoʻqolgan. U endi eshik kesakisiga eʼtiborsizlarcha suyanib turmasdi. U tik turar, qoʻllari pastga tushirilgan, nigohi esa… uning nigohi endi istehzoli emasdi. U oʻqituvchining hoʻl bluzkasiga, koʻkragining shakliga qadalgan edi. Unikida na kulgu, na hamdardlik bor edi. U yerda boshqa narsa bor edi. Qorongʻi, ochkoʻz va mutlaqo bolalarcha boʻlmagan his. Lablari biroz ochilgan. U sekin, zoʻrgʻa bilinarli darajada yutindi.
Unda qandaydir tuban va keskin narsa, oʻqituvchi va oʻquvchi, ayol va bola oʻrtasidagi barcha chegaralarni bir zumda oʻchirib tashlaydigan ibtidoiy qiziqish uygʻonayotgandi. Xonadagi havo quyuqlashib, yangicha taranglashdi. Davomi bor…