keksa ayolning ko'zlaridek g‘am cho‘kkan.

''Men kim bo'ldim?'' — deb o'ylardi u. ''Yoshligim, orzularim qaerga ketda?''

Eshik ochildi. Hoji bobo kirib keldi. Bu safar u boshqacha edi. Yuzi qizarib ketgan, ko'zlarida g'alati nur. Qo'lida ko‘za bor edi — sharobdan bo‘shayyozgan ko‘za. U ichgan edi.

— Kel, qizim, — dedi u. Ovozi qattiq yangrar edi. — Bugun men seni to'g'ri xursand qilaman.

Zaynab qo'rqdi. Hoji bobo yaqinlashdi, qizni qo'lidan ushlab tortdi. Ko'rpachaga tashladi. O'zi tez kiyimlarini yechdi. Uning tanasi keksa, terilari osilib turardi. Ammo dastasi qotib turardi — sharobning kuchi.

U Zaynabning ustiga tushdi. Bu safar qo'pol edi. Qizning kiyimlarini yirtib tashladi. Ko'kraklarini — qo'pol ushladi, tishladi. Zaynab qichqirmoqchi bo'ldi, ammo Hoji bobo qo'lini uning og'ziga qo'ydi.

— Jim bo'l! — dedi u. — Sen mening xotinim!

Dastasini ayol bag‘riga bosdi. Bu safar sekin emas, balki keskin. Zaynab og'riqdan tanasi burishdi. Hoji bobo harakatlarini tezlashtirdi. Yuqoriga-pastga, to'xtovsiz. Uning nafasidan sharob hidi kelar edi. Teri badbo‘y ter bilan qoplangan edi.

Zaynabning ko‘kraklari qo'pol qo'llarda ezilib yotardi. Tanasi Hoji boboning qorniga urilib, gumorchasi yirtilayotgandek og'riq his qildi. Lekin Hoji bobo to'xtamadi. U harakatda davom etdi — yovuz, shafqatsiz.

— Sen mening... sen mening... — takrorlardi u. Ovozi behush edi.

Oxiri keldi. Hoji boboning dastasidan suyuqlik yana oqdi. Lekin bu safar u qizning ustidan ag'darilganda, beixtiyor uning badaniga tukurdi. Zaynab jirkanib ko'zlarini yumdi, jim yotib qoldi.

Hoji bobo uxlab qoldi. Uning xo'rillashi xonani to'ldirdi. Zaynab harakatsiz yotardi. Uning tanasi og'riqli edi, yuragi bo'sh. Oy nuri yana derazadan tushdi. Lekin bu safar yorug'lik emas, balki zulmat edi.

***

Vaqt o'tdi. Yarim yil, bir yil. Zaynab o'zgarib bordi. Uning tana go'zalligi to‘lishib yanada ochildi. Lekin ko‘zlaridagi g‘am ko‘lankasi yanada quyuqlashdi. Kundoshlari unga xasad qilishardi, uni baxtli deb o‘ylashardi. Aslidachi! Bedavo cholning tirishlari natijadida, badanlarida tish izlari, qattia g‘ijimlanishlardan bezgan ko‘kraklar, ayollikdagi doimiy og'riq, Hoji boboning dastasi uni shikastlagan edi.

Hoji bobo ham o'zgardi. U keksayib bordi. Dasta endi tez-tez qotmas edi. Ba'zan urinib ko'rardi, lekin muvaffaq bo'lmasdi. Bu paytlarda u Zaynabga g'azablanardi, uni aybdor deb bilardi.

— Sen ayol emas! — deb qichqirardi u. — Sen mening hislarimni uyg'otmayabsan!

Zaynab sukut saqlardi. U bilardi bu yolg'on ekanligini, lekin hech narsa demadi. Chunki u hech narsaga ishonmas edi — na odamlarga, na o'ziga.

Bir kuni Hoji bobo kasallandi. Uning tanasi isitmadan yonib ketdi. Tabiblar keldi, ammo foyda bermadi. U yotog'ida yotdi, nafasi qisilar edi.

Zaynab uning yoniga keldi. Qaradi. Hoji boboning yuzida qo'rquv bor edi — o'lim qo'rquvi. U qizning qo'lini ushlamaqchi bo'ldi.

— Kechir... — pichirladi u. — Men... men seni sevgam edi...

Zaynab qo'lini tortib oldi. Javob bermadi. Xonadan chiqib ketdi. Hoji bobo yolg'iz o'ldi — qorong'u xonada, yolg'iz, xotin-qizlarining birortasi yonida bo‘lmadi.

***

Hoji boboning dafn marosimida ko'p odamlar yig'ildi. U boy odam edi, shahar hurmat qilardi. Ammo Zaynab yig'lamadi. U faqat qarab turdi — qabr ko'milayotganini, tuproq tortilayotganini.

Keyin uyga qaytdi. Xonaga kirdi — o'sha xonaga, u yerda birinchi kecha bo'lgan edi. Derazadan oy nuri tushardi. Lekin bu safar yorug'lik boshqacha edi. Bu nafrat yorug'i emas, balkin bo'shliq yorug'i edi.

Zaynab ko'rpachaga o'tirdi. Qo'llari bilan tumorchasiga tegdi. U hanuz og'riqdi, hanuz jarohatda edi. Ammo endi bu og'riq unga azob bermas edi. U hech narsani his etmas edi.

''Men erkinman,'' — deb o'yladi u. ''Lekin bu erkinlik nimaga? Men hali tirikman, lekin ruhim o'lgan.''

U yotdi. Ko'zlarini yumdi. Tashqarida shamol esardi. Yulduzlar porlardi. Hayot davom etardi.

Lekin Zaynabning hayoti hech qachon boshlanmagan edi. U faqat yashagan edi — baxtsiz, begona bahorda.



Tamom.